ជីសរីរាង្គទល់នឹងជីគីមី – មួយណាជាជម្រើសល្អជាង?

អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ កសិករបានជជែកវែកញែកអំពីជីណាដែលល្អជាងគេ គឺ ជីសរីរាង្គ ឬ ជីគីមី (អសរីរាង្គ)។ អ្នកខ្លះជឿថា ជីសរីរាង្គតែងតែជាជម្រើសល្អបំផុត ខណៈពេលដែលអ្នកខ្លះទៀតចូលចិត្តជីគីមី ដោយសារតែវាផ្តល់លទ្ធផលឆាប់រហ័ស។ ការពិតគឺថា ជីទាំងពីរប្រភេទសុទ្ធតែមាន ចំណុចខ្លាំង និងចំណុចខ្សោយ ហើយការយល់ដឹងអំពីចំណុចទាំងនេះនឹងជួយឱ្យអ្នកជ្រើសរើសបានត្រឹមត្រូវបំផុតសម្រាប់ដី និងដំណាំរបស់អ្នក។

១. តើអ្វីទៅជាជីសរីរាង្គ? 

ជីសរីរាង្គបានមកពីវត្ថុធាតុដើមធម្មជាតិ ដូចជា កាកសំណល់រុក្ខជាតិ កំប៉ុស្ត លាមកសត្វ កាកឆ្អឹង ឬដំណាំគម្របដី ដូចជា សណ្តែក និងសណ្តែកវល្លិជាដើម។ ជីទាំងនេះមានសារធាតុចិញ្ចឹមនៅក្នុងទម្រង់សរីរាង្គ ដែលមានន័យថា ពួកវាត្រូវតែរលួយសិន ទើបរុក្ខជាតិអាចស្រូបយកសារធាតុចិញ្ចឹមបាន។ សារពាង្គកាយតូចៗក្នុងដី (មីក្រូសរីរាង្គ) នឹងបំបែកជីទាំងនេះបន្តិចម្តងៗ ដោយបញ្ចេញសារធាតុចិញ្ចឹមជាបន្តបន្ទាប់ទៅតាមពេលវេលា។

គុណសម្បត្តិ៖

• ធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវ រចនាសម្ព័ន្ធដី និងសមត្ថភាពស្តុកទឹក
• ជំរុញសារពាង្គកាយតូចៗដែលមានប្រយោជន៍នៅក្នុងដី
• បញ្ចេញសារធាតុចិញ្ចឹមបន្តិចម្តងៗ កាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការហូរច្រោះបាត់បង់
• ល្អឥតខ្ចោះសម្រាប់ សុខភាពដីរយៈពេលវែង និងកសិកម្មប្រកបដោយនិរន្តរភាព

គុណវិបត្តិ៖

• ផ្តល់លទ្ធផលយឺត និងអាចមិនទាន់ពេលវេលាតាមតម្រូវការសារធាតុចិញ្ចឹមរបស់ដំណាំ
• មាតិកាសារធាតុចិញ្ចឹមទាប និងមិនមានតុល្យភាព
• ត្រូវការបរិមាណច្រើនដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលល្អ

២. តើអ្វីទៅជាជីគីមី (អសរីរាង្គ)? 

ជីគីមីគឺជាសមាសធាតុដែលផលិតដោយមនុស្ស សម្បូរទៅដោយសារធាតុចិញ្ចឹមសំខាន់ៗដូចជា អាសូត (N) ផូស្វ័រ (P₂O₅) និងប៉ូតាស្យូម (K₂O)។ ឧទាហរណ៍រួមមាន អ៊ុយរ៉េ (N៤៦%) ស៊ុយពែរផូស្វាត (P₂O₅ ១៦%) និង ប៉ូតាស្យូម (K₂O ៦០%)។ ពួកវាមានកំហាប់ខ្ពស់ និងផ្តល់សារធាតុចិញ្ចឹមដែលរុក្ខជាតិអាចស្រូបយកបានភ្លាមៗ។

គុណសម្បត្តិ៖

• ផ្តល់លទ្ធផលឆាប់រហ័ស – ដំណាំមានការឆ្លើយតបក្នុងរយៈពេលតែប៉ុន្មានថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ
• ងាយស្រួលដឹកជញ្ជូន និងប្រើប្រាស់ ដោយសារតែកំហាប់សារធាតុចិញ្ចឹមខ្ពស់
• សមាមាត្រសារធាតុចិញ្ចឹមអាចត្រូវបានកែសម្រួលតាមតម្រូវការដំណាំ ឬដី ជាក់លាក់ណាមួយ

គុណវិបត្តិ៖

• ការប្រើប្រាស់ច្រើនហួសកម្រិតអាចធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់សារពាង្គកាយតូចៗក្នុងដី។
• អាចបង្កឱ្យមានបញ្ហា ដីមានជាតិអាស៊ីត ឬជាតិប្រៃ
• សារធាតុចិញ្ចឹមងាយនឹងហូរច្រោះបាត់បង់ ដែលនាំឱ្យខ្ជះខ្ជាយ និងបំពុលបរិស្ថាន

៣. វិធីសាស្រ្តឆ្លាតវៃ៖ ការប្រើប្រាស់រួមបញ្ចូលគ្នា 

ជំនួសឱ្យការជ្រើសរើសតែមួយមុខ កសិករអាចទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ច្រើនបំផុតតាមរយៈការ រួមបញ្ចូលគ្នារវាងជីសរីរាង្គ និងជីគីមី។

ឧទាហរណ៍៖ ប្រើប្រាស់កំប៉ុស្ត ឬលាមកសត្វ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវរចនាសម្ព័ន្ធដី រួចប្រើប្រាស់ជី NPK ក្នុងរដូវលូតលាស់ដើម្បីជំរុញសារធាតុចិញ្ចឹមដល់ដំណាំ។ តុល្យភាពនេះធានានូវការផ្គត់ផ្គង់សារធាតុចិញ្ចឹមភ្លាមៗ ខណៈពេលដែលរក្សាបាននូវជីជាតិដីរយៈពេលវែង។

៤. សេចក្តីសនិដ្ឋានចុងក្រោយ

ជីសរីរាង្គ ចិញ្ចឹមដី ខណៈពេលដែលជីគីមី ចិញ្ចឹមដំណាំ។ កសិកម្មដែលមានសុខភាពល្អ ត្រូវការទាំងពីរ គឺទាំងសុខភាពដី និងផលិតភាពដំណាំ។ នៅពេលប្រើប្រាស់រួមគ្នា ពួកវាបង្កើតបានជាប្រព័ន្ធកសិកម្មដ៏រឹងមាំ និងនិរន្តរភាព ដែលផ្តល់ទិន្នផលស្បៀងអាហារកាន់តែច្រើន ខណៈនេះមានទាំងការពារបរិស្ថាន។

សូមចងចាំ៖ គោលដៅគឺមិនមែនជ្រើសរើសតែមួយមុខនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវប្រើប្រាស់ទាំងពីរប្រកបដោយភាពឆ្លាតវៃ។ ដីមានសុខភាពល្អ ស្មើនឹងដំណាំមានសុខភាពល្អ ហើយដំណាំមានសុខភាពល្អ ស្មើនឹងកសិករមានសុខភាពល្អ។