កសិករតែងហៅថ្នាំដែលបាញ់ទៅមិនខ្លោចផ្កាថា "ថ្នាំត្រជាក់" និងថ្នាំដែលបាញ់ទៅខ្លោចផ្កាថា "ថ្នាំក្ដៅ"។ ការយល់ដឹងពីអក្សរកាត់លើដបថ្នាំ នឹងជួយឱ្យបងប្អូនជ្រើសរើសថ្នាំបានត្រឹមត្រូវ និងចំណេញថវិកា។

១. តើអ្វីទៅជា "ថ្នាំក្ដៅ" (Hot Formulation)?

ថ្នាំប្រភេទនេះភាគច្រើនមានផ្ទុក ជាតិប្រេង ឬសារធាតុរំលាយដែលមានអាស៊ីតខ្លាំង។

• អក្សរសម្គាល់៖EC, ME, OD, SE
• លក្ខណៈពិសេស៖ មានជាតិប្រេងច្រើន ជ្រាបចូលស្បែកសត្វល្អិត ឬស្លឹកបានលឿន។
• ការប្រុងប្រយ័ត្ន៖ ងាយបង្កប្រតិកម្ម "ពុលថ្នាំ" ធ្វើឱ្យខ្លោចត្រួយខ្ចី និងផ្កា ប្រសិនបើលាយលើសកម្រិត ឬបាញ់ញឹកញាប់ពេក។

២. តើអ្វីទៅជា "ថ្នាំត្រជាក់" (Cool Formulation)?

ជាថ្នាំដែលប្រើ ទឹក ជាមធ្យោបាយរំលាយចម្បង មិនសូវមានជាតិប្រេង។

• អក្សរសម្គាល់៖ SC, SL, WP, WG, WDG, DF
• លក្ខណៈពិសេស៖ មានសុវត្ថិភាពខ្ពស់លើដំណាំ មិនងាយឆេះផ្កា មិនធ្វើឱ្យស្លឹកស្ងួត ឬខ្មៅ។
• ចំណាំ៖ ប្រភេទ EW (ប្រេងក្នុងទឹក) ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាថ្នាំត្រជាក់ដែរ ព្រោះវាមានជាតិប្រេងតិចជាងប្រភេទ EC។

EW គឺជាថ្នាំប្រភេទ “ត្រជាក់”
ដោយសារតែវាជាប្រភេទ ប្រេងក្នុងទឹក (Oil in water) មិនមានប្រេងខ្លាំងដូចថ្នាំ EC ទេ ហើយសុវត្ថិភាពជាងសម្រាប់ដំណាំ។

ថ្នាំប្រភេទ EW (Emulsion, oil in water) មិនត្រូវចាត់ថា​ជា “ថ្នាំក្តៅ” ឬ “ថ្នាំត្រជាក់” ដោយផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែយើងអាចពន្យល់តាមលក្ខណៈបច្ចេកទេសនៃវា។

៣. តារាងពន្យល់អក្សរកាត់លើដបថ្នាំ

៤. បច្ចេកទេសបាញ់ក្នុង "វគ្គចេញផ្កា"

ដើម្បីសុវត្ថិភាពផ្កាចន្ទី ១០០% បងប្អូនគួរអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖

• ប្រភេទថ្នាំដែលល្អបំផុត៖ គួរប្រើប្រភេទ SC, WDG/WG, WP, DF។
• ការប្រើប្រាស់ប្រភេទ  EC (ថ្នាំក្ដៅ)៖ អាចប្រើបាន តែត្រូវមានគម្លាតយ៉ាងតិច ១០ ថ្ងៃម្ដង និង ហាមប្រើលើសកម្រិត (កម្រិតសុវត្ថិភាពគឺ ថ្នាំ ១ លីត្រ លាយទឹក ១០០០ លីត្រ)។
• បម្រាមដាច់ខាត៖ 1. ហាមលាយថ្នាំក្រុម Carbamate និង Organophosphate (ថ្នាំក្ដៅខ្លាំង) ជាមួយ ជីបំប៉នស្លឹក NPK ក្នុងវគ្គផ្កា ព្រោះវានឹងបង្កឱ្យមានជាតិពុលខ្លាំងធ្វើឱ្យជ្រុះផ្កាអស់។

2. ជៀសវាងការបាញ់ថ្នាំប្រភេទប្រេង (EC, OD) នៅពេលមេឃក្ដៅចេស។

សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន៖ តាមពិតគ្មានថ្នាំណាត្រជាក់ ឬក្ដៅពិតប្រាកដទេ គឺអាស្រ័យលើ "រូបមន្តផ្សំ" និង "កម្រិតប្រើប្រាស់" របស់បងប្អូន។ បើប្រើត្រូវតាមបច្ចេកទេស នោះផ្កាចន្ទីនឹងមិនរងការខូចខាតឡើយ។